La traducción de Mesoamérica

Transcripciones y traducciones de la colección de manuscritos mesoamericanos
de la Biblioteca de la Universidad de Princeton

Choral Music Miscellany, 1635

link to Princeton University Library link to IIIF manifest

Page 23

Diplomatic

  1. Y nehuatl notuca LL Thomas Pascual mo ytic njcān
  2. chinamitl st zhoan bauhtista altepeuh yscox
  3. ascan ypan 6 tunali yc ti metzli de mazo
  4. E nic cupini y jamauh notlaçopiltzin –
  5. ffraw phelipe chani st miguel acatan
  6. i[…]o haquino quiquistiliz ytechcopa
  7. q oficio yhuā asperzes – año 1622 y
  8. nechmaca naui ts A thomas pas
  9. cual mo A

Standardized

  1. In nehuatl notoca LL Tomás Pascual mo itic nican
  2. chinamitl San Juan Bautista altepeuh Iscox
  3. ascan ipan 6 tonalli ic ti meztli de marzo
  4. [A]uh niccopini y j amauh notlazopiltzin
  5. fray Felipe chani San Miguel Acatan
  6. i[..]o h aqui noquiquiztiliz itechcopa
  7. q[ue] oficio ihuan asper[e]zes – año 1622 i[.]
  8. nechmaca nahui t[omine]s Tomás Pas
  9. cual mo
  1. I am called H1 Tomás Pascual mo2 of this
  2. chinamitl3 San Juan Bautista [of the] altepeuh Iscox4
  3. today on [the] 6th day of our month of March
  4. Thus I copy these papers [of] my beloved noble
  5. fray Felipe resident [of] San Miguel Acatan5
  6. i[..]o aqui my musical-notation6 [on/of the/about]
  7. that oficio and asperezes – año 1622
  8. [he] gives me four coins Thomas Pas-
  9. cual mo
  10. yhuan citiales, candelas teixpan, asu unca atla izintan coro m[?]

[1] This abbreviation may indicate “honorable” (honorable) or “habitante” (inhabitant).

[2] This abbreviation for “maestro” indicates that Tomás Pascual served as maestro de capilla.

[3] Karttunen (1992:52) identifies chinamitl as “a term of social organization referring to a unit closely equivalent to a calpolli.”

[4] San Juan Ixcoy, known as Yich Kʼox in Qʼanjobʼal, is a municipality of Huehuetenango, Guatemala. Other variations in spelling include Ixcoi, Ixcoy, and Iscox.

[5] San Miguel Acatán is located in Guatemala near Huehuetenango, distinguished from the Augustinian convent of San Miguel Acatlan in Hidalgo, México.

[6] The term quiquiztiliztli seems to be formed in reference to the quiquiztli or conch-shell trumpet (itself thought to derive from quiquici, to whistle). If so, the grammar reflects the idea that musical notation is the result of what is first played on a musical instrument.

  1. Mi nombre es LL Tomás Pascual acá dentro de la
  2. chinampa San Juan Bautista pueblo de Iscox
  3. Hoy día 6 del mes de marzo
  4. copio el documento de mi querido hijo
  5. fray Felipe que vive en San Miguel Acatlan
  6. i[..]o quien le quitará
  7. q “lo haces” con asperzes […] año 1622 i
  8. me da cuatro tomines Tomás Pas
  9. que estés bien

Page 43

Diplomatic

  1. chi huas ome altar quen ami ne huatl nic fr. Juo marquez de Soto[.]
  2. do nic nesti asca Domingo 30 de agosto de 1654 Ma inu[.]
  3. muchi huas muchi pa Domingo ilhuitl ———
  4. Niman qui tusque r orapronobis eta oremus conceden[.]
  5. Famulos tuoz nemi itic breuia rio officiumpar uum d Maria[z]
  6. ua nican Voret Voce pia pronobis virgo Maria [R] Amen —–
  7. chiguasome al tar que na mi ne huatl ni Fr Juo
  8. marquez de Sole

Standardized

  1. chichuaz ome altar quen am ni nehuatl nic fr. Juan Marques de Joto[.]
  2. do nic nexti azca Domingo 30 de agosto de 1654 Ma inu[.]
  3. mochihuaz nochipa Domingo ilhuitl——-
  4. Niman quitozqueh ora prono bis eta oremus conceden[t]
  5. Famulus tuos nemi itic brevario officium parvum d[e] Maria[s]
  6. huan nican Voret Voce pia prono by Virgo Maria R[egina] Amen ——
  7. chichuaz ome altar quen am nehuatl ni Fr. Juan
  8. marques de Jale
  1. s/he will make two altars yes this I am this Fr. Juan Marques de Joto[.]
  2. do I show it hasta Domingo 30 de agosto de 1654 Ma inu[.]
  3. it will be done every festival Domingo ——-
  4. Here they say ora prono bis eta oremus conceden[t]
  5. Famulus tuos dwelling inside [this] brevario officium parvum d[e] Maria[s]
  6. and here Voret Voce pia prono by Virgo Maria [R] Amen ——
  7. s/he will make two altars yes I am this Fr. Juan
  8. marques de Jale

Page 44

Dioplomatic

  1. Ypan 30 de Agosto illuio S. Rainūc de nonato de 1654
  2. Nican onca quenami mopuili Santo Rosario ipal tic
  3. tlazonanzin Santa Maria. Acastuc tic tlapālo, iuqui
  4. ni cantiquitus castilan Himno
  5. Salve del mundo señora,
  6. salve de los cielos Reyna,
  7. Virgen de virgines pura,
  8. salve matutina estrella,
  9. salve la llena de gracia
  10. luz divina, clara y bella,
  11. al socorro de los hombres,
  12. ven señora, ven a priesa.
  13. Dios te escogio para madre,
  14. de aquella palabra eterna
  15. en quien, y por quien produxo,
  16. ayre, cielo, mar, y tierra,
  17. y asi liberal te adorna,
  18. como esposa suia tierna,
  19. en quien del hombre primero,
  20. no cayo la culpa fea.
  21. glia sea dada al Padre,
  22. Y gloria al eterno hijo
  23. gloria al espiritu santo,
  24. por los siglos de los siglos.
  25. Niman quipuas Christiano se Pater noster yhuan matacti
  26. Ave Maria _ Macuili estacion macuilpa metlapalo Santa
  27. Maria yca nican castilan tleu tatoli; yhuan macuilpa mu
  28. picas se Pater noster, yhuan matacti Ave Maria quipicas
  29. que muchi asi tue macuili Pater noster yhuan unpuali
  30. matactique Maria, se Rosario asi tue. Ypanpa iuque nicanqui
  31. nequi tu tlecuio Dios muctlapalo Santa Maria ypanpa itez mupalehuichris
  32. tiano azu onca miquilistli azu onca apisti nusa tentequi pacholistli, se ui
  33. quichihua tu tlecuio Dios; ipanpa tu tlazonanzin Santa Maria mopeso
  34. teca tupanpa ixpan Dios, azu iuqui nican tic puaque Santo Rosario
  35. ixpan tu tlazonanzin Santa Maria.- Niman ycoactamiticpua Sāto
  36. Rosario tic tlamana iuqui nican yxpan Santa Maria.
  37. con humildad te ofrecemos,
  38. Virgen generosa ypia,
  39. estas quentas dedicadas,
  40. a tu concepcion diuina.
  41. Has que el paso enderezemos
  42. con prospero curso en vida,
  43. y en la muerte nos ampara,
  44. o dulcissima Maria.
  45. [Firma / Signature]
  46. sese Domingo sese ilhuitl quichihuas maestro, tleopantacat china
  47. mitl nican procession se se altar mopelteca qui huicasque Santa Maria
  48. yhuan citiales, candelas teixpan, asu unca atla izintan coro m[?]

Standardized

  1. Ipan 30 de Agosto ilhuiyo San Raimundo Nonato de 1654
  2. Nican onca quenamih mopohuili Santo Rosario ipal to-
  3. -tlazonanzin Santa Maria. Aacahci toctic tlapālo, iuhqui
  4. nican tiquitoz castilan Himno

01 On [the] 30 August the feast of St. Raymond Nonato de 16541 02 Here there is just counting [the] Santo Rosario for our 03 beloved mother Santa Maria. Not yet someone will be buried here painted/dyed, like this 04 here you will say [the] castilan Himno

[1] Celebrated on the 31st of August, the Catalonian Sant Ramon Nonat or Saint Raymond Nonnatus (1204-1240) was beatified in 1625 but not yet canonized until 1655. His nickname “Nonnatus” (not born) references his miraculous origin, cut from his mother’s womb as she died giving birth. See Order of Mercy